Laat de hypotheekrenteaftrek niet ontsporen in een nieuwe toeslagenaffaire

Column van Roald van der Linde

Vanaf 2031 krijgt Nederland een probleem met de hypotheekrenteaftrek. Eigenlijk weten we al 30 jaar dat dit moment eraan komt. Toch ontbreekt de administratie om de regels goed uit te voeren.

Een grens zonder goede administratie

Sinds 2001 mag hypotheekrente maximaal 30 jaar worden afgetrokken. Die grens had een helder doel: fiscale steun is niet onbeperkt en aflossen wordt gestimuleerd. Wat we bij de invoering verzuimden te regelen, was hoe we die termijn tientallen jaren later moeten controleren. Vanaf 2031 loopt de termijn af voor de eerste grote groep huishoudens. En daar wringt het.

De Belastingdienst heeft onvoldoende historische informatie. Banken en adviseurs hebben die evenmin en mógen die vaak ook niet hebben. En van consumenten verwachten dat zij hun complete fiscale hypotheekverleden van tientallen jaren geleden kunnen reconstrueren, is niet realistisch.

Ik kan daar over meepraten. Wij wonen in ons derde koophuis, zijn een paar jaar in het buitenland geweest, hebben hypotheekvoorwaarden meegezeuld van het ene naar het andere huis. Klopt mijn administratie? De e-mails zijn opgeruimd, de bankafschriften door de shredder gehaald. Particulieren hoeven überhaupt hun administratie niet zo lang te bewaren.

Het gevolg? Mensen kunnen renteaftrek verliezen terwijl ze daar nog wel recht op hebben. Anderen kunnen de aftrek juist te lang blijven gebruiken.

Ook de adviseur loopt vast

Dit is dus geen technisch belastingvraagstuk. Het raakt rechtstreeks aan de adviespraktijk.

Bij verhuizen, scheiden, samenwonen of oversluiten moet je als adviseur het fiscale verleden van een hypotheek kunnen bepalen. Bij oudere hypotheken en verschillende leningdelen kan dat ingewikkeld zijn. Zonder betrouwbare gegevens kun je ook geen betrouwbare uitkomst geven.

Het rapport Onderzoek 30-jaarstermijn hypotheekrenteaftrek van het ministerie van Financiën maakt duidelijk hoe groot dat probleem is. De huidige regeling vraagt te veel van consumenten en is nauwelijks goed te handhaven.

Stop met pleisters plakken

De verleiding is groot om het probleem vooruit te schuiven. Nog een overgangsregeling. Een uitzondering. Of simpelweg een latere einddatum. Dat geeft op korte termijn lucht, maar maakt een ingewikkeld stelsel uiteindelijk nog ingewikkelder.

Wat ons betreft moet de oplossing beginnen bij informatie die wél beschikbaar is. Maak de actuele hypotheek en de actuele leningdelen leidend en voorkom dat consumenten bewijs moeten leveren dat redelijkerwijs niet meer bestaat.

Daarna is een fundamentelere politieke keuze nodig. Durf de hypotheekrenteaftrek op een voorspelbare en geleidelijke manier verder af te bouwen. Zo ontstaat een stelsel dat eenvoudiger en eerlijker is.  En bovendien beter uitvoerbaar.

Prinsjesdag is een logisch moment om duidelijkheid te geven. Kom met een oplossing die voorkomt dat gewone mensen straks de rekening krijgen van een systeem dat de overheid zelf niet kan uitvoeren. En stop met pleisters plakken.

bron: Laat de hypotheekrenteaftrek niet ontsporen in een nieuwe toeslagenaffaire | Kop-Munt